Wieloletni trening taneczny może zmieniać nie tylko sposób, w jaki mózg odbiera ruch, ale też to, jak reagujemy na mimikę innych osób. Do takiego wniosku doszli naukowcy z City St George’s, University of London, którzy porównali aktywność mózgu tancerzy baletowych i osób niezwiązanych z tańcem.

Jak wyglądało badanie

Zespół z Centre for Cognition and Neuroscience zaprosił do udziału 52 osoby. Połowę stanowili zawodowi tancerze baletowi lub uczniowie szkół baletowych z Londynu, drugą połowę osoby bez doświadczenia tanecznego. Uczestnikom pokazywano zdjęcia twarzy wyrażających radość, strach albo neutralnych. Ich zadaniem było rozpoznawanie emocji oraz ocena, czy twarz wygląda na męską, czy kobiecą.

W tym czasie badacze rejestrowali aktywność mózgu metodą EEG. Analiza, opracowana przez Bettinę Forster, pozwalała sprawdzić, kiedy i w jakich obszarach reakcje tancerzy zaczynają się różnić od reakcji osób z grupy kontrolnej. Wyniki opisano w czasopiśmie „Cerebral Cortex”.

Co wykazały wyniki

Mózgi obu grup przetwarzały emocje na twarzach w odmienny sposób. U tancerzy różnice między twarzami neutralnymi a emocjonalnymi pojawiały się już na wczesnych etapach przetwarzania wzrokowego. Zaobserwowano też wczesne reakcje w korze somatosensorycznej, czyli obszarze związanym z odczuwaniem ciała, zwłaszcza na twarze neutralne i przestraszone.

U osób niebędących tancerzami efekty emocjonalne pojawiały się głównie później, na dalszych etapach przetwarzania emocji.

• Tancerze: wczesne różnice w reakcji na twarze neutralne i emocjonalne oraz wczesna aktywność somatosensoryczna.
• Osoby bez treningu tanecznego: efekty emocjonalne widoczne głównie na późniejszych etapach.

Ciało pomaga rozumieć emocje

Beatriz Calvo-Merino, która wcześniej wykazała, że trening ruchowy zmienia sposób postrzegania czynności, podkreśla, że tym razem efekt wykracza poza taniec. Według niej wpływ treningu obejmuje mechanizmy percepcji społecznej, takie jak rozpoznawanie twarzy i emocji. Forster dodaje, że własne doświadczenia cielesne mogą kształtować sposób, w jaki mózg przetwarza emocje innych ludzi.

Autorzy mówią o „ucieleśnionej” percepcji emocji: aby rozumieć, co czuje druga osoba, mózg może korzystać także z informacji związanych z ciałem.

Co to oznacza dla czytelnika

Badanie nie dowodzi, że tancerze lepiej rozpoznają emocje, a jedynie że ich mózg przetwarza je w inny sposób i wcześniej. Próba była też niewielka i pochodziła z jednego miasta, więc wnioski warto traktować jako ważną wskazówkę, a nie ostateczną odpowiedź. Nie wiadomo również, czy to trening zmienia mózg, czy do baletu trafiają osoby, które od początku wyróżniają się takimi cechami.

Dla polskiego czytelnika wynik jest przede wszystkim ciekawym argumentem na rzecz wartości zajęć artystycznych i ruchowych, także u dzieci. Nie ma tu żadnych zaleceń ani przepisów, które dotyczyłyby Polski czy Unii Europejskiej, ale praca wpisuje się w szerszy nurt badań nad tym, jak sztuka wpływa na funkcje społeczne mózgu. Kolejne badania mogą pokazać, czy podobne efekty dają inne formy ruchu, na przykład taniec towarzyski, ludowy czy teatr.

Źródło: Medical Xpress – „Ballet dancers show distinct brain responses to other people’s facial emotions”